STUDIUM PSYCHOLOGII PROCESU - PROGRAM SZKOLENIOWY FSPP

 

CELE

Celem programu szkoleniowego Studium Psychologii Procesu jest wszechstronne przygotowanie do pracy z ludźmi z wykorzystaniem metod Psychologii Procesu. 

W szczególności, program przygotowuje do indywidualnej pracy terapeutycznej i rozwojowej. Uwzględnia przy tym zarówno wewnętrzne doświadczenie jednostek jak i kontekst społeczno-kulturowy. Obejmuje też podstawy pracy z parami, facylitację konfliktów, zastosowanie metod psychologii procesu do pracy nad sobą i pracę z grupami, w tym pracę wokół polaryzacji i napięć społeczno-politycznych. Kluczowym elementem szkolenia jest praca nad sobą i rozwój samoświadomości. 

 

Aktualnie w Polsce obowiązuje ustawa, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r., reguluje ona m.in. warunki i zasady szkolenia psychoterapeutycznego, jej pełna treść tutaj https://orka.sejm.gov.pl/opinie9.nsf/nazwa/3183_u/$file/3183_u.pdf

Aktualnie procedowana jest również w sejmie osobna ustawa o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie zawodowym, jej pełna treść tutaj https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/Projekty/10-RPW-5317-2025/$file/10-RPW-5317-2025.pdf

Program szkoleniowy Studium Psychologii Procesu jest cały czas dostosowywany do zmieniających się regulacji prawnych w Polsce, posiada akredytację Polskiego Towarzystwa Psychologii Procesu, które to udziela swoich rekomendacji wyszkolonym terapeutom oraz studentom psychologii procesu w trakcie procesu szkolenia. 

Program spełnia standardy ustalane przez Radę Szkoleniową IAPOP (International Association of Process Oriented Psychology http://www.iapop.com )

 

Poniższe założenia określają sposób, w jaki realizujemy cele programu szkoleniowego:

 

PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA 

 

·       Szacunek dla niepowtarzalności każdej osoby

Podstawą pracy terapeutycznej jest uznanie unikalności każdej osoby, jej indywidualnej historii, doświadczeń oraz własnej drogi rozwoju.

·       Zaufanie do procesu

Zgodnie z podstawowymi założeniami Psychologii Procesu, każde doświadczenie jest ważne i potencjalnie znaczące; zawiera w sobie zalążek informacji dotyczącej możliwości rozwiązań i dalszego rozwoju.

·       Niepatologizujące podejście człowieka i jego doświadczeń

Wiedza z zakresu psychopatologii i dorobek psychologii klinicznej jest ważnym punktem odniesienia, jednak podstawą pracy jest dostrzeganie wyjątkowości doświadczenia i ścieżki życiowej każdej osoby.

·        Obserwacja fenomenologiczna

Punktem wyjścia i wyznacznikiem kierunku pracy terapeutycznej jest nieoceniająca, szczegółowa obserwacja pojawiających się sygnałów i uważność na reakcje (feedback) klientów. 

·       Empatyczny kontakt i bezpieczna relacja

Istotą relacji terapeutycznej jest jakość kontaktu – empatyczna obecność, uważność na doświadczenie drugiej osoby oraz tworzenie przestrzeni sprzyjającej eksploracji i zmianie

·       Głęboka Demokracja

Głęboka Demokracja to koncepcja zgodnie z którą wszelkie doświadczenia, emocje, punkty widzenia są znaczące i mają wartość - dotyczy to zarówno wewnętrznego świata osoby, jak i różnych perspektyw pojawiających się podczas pracy grupowej.

·       Wielowymiarowość rzeczywistości

Praca terapeutyczna uwzględnia różne poziomy doświadczenia: 

          Rzeczywistość uzgodniona – konkretne, codzienne fakty, wydarzenia, relacje i problemy, które tworzą wspólnie podzielany świat.

          Kraina snów – sny, nieświadome sygnały, symptomy z ciała, subiektywne odczucia i inne doświadczenia wskazujące na mniej uświadomione aspekty procesu.

          Poziom esencji – głębsze, transpersonalne i egzystencjalne wymiary istnienia, związane z doświadczeniem sensu, jedności i przekraczania indywidualnej perspektywy

·       Uwzględnianie kontekstu społeczno-kulturowego

W pracy terapeutycznej i pracy z grupami psychologia procesu bierze pod uwagę szerszy kontekst społeczny, kulturowy i historyczny oraz wpływ mniejszych i większych systemów na funkcjonowanie jednostki, a także – udział jednostki w funkcjonowaniu systemów.

 

ELEMENTY STUDIOWANIA

Nauka w ramach Studium Psychologii Procesu obejmuje cztery przenikające się wzajemnie obszary. Każdy z nich stanowi ważny element studiowania. Teoria, rozwój osobisty oraz zdobywanie praktycznych kompetencji nie są oddzielnymi blokami – przeplatają się i dopełniają na każdym etapie nauki.

 

1. Szkolenie

• Kurs roczny (wprowadzenie do Psychologii Procesu)
• Warsztaty szkoleniowe obejmujące:

             - Naukę teorii i praktyki psychoterapii 

             - Rozumienie dynamiki relacji i pracę z konfliktem

             - Rozumienie człowieka w kontekście społeczno-kulturowym i pracę z grupami

             - Rozwijanie samoświadomości jako fundament pracy z ludźmi

•  Warsztaty fakultatywne
•  Samodzielne studiowanie literatury

 

2. Rozwój własny / Praca nad sobą

• Terapia własna
• Praca nad sobą w ramach małych grup samokształceniowych (tzw. peer grup)
• Prowadzenie notatnika pracy nad sobą
• Monitorowanie własnego rozwoju zawodowego w ramach sesji z Komitetem Studiów
• Udział w procesach grupowych
• Udział w warsztatach rozwojowych

 

3. Praktyka

• Staż/praktyka w instytucji psychiatrycznej
• Staż/praktyka w placówce o profilu psychosomatycznym
• Praktyka w dowolnej instytucji pomocowej
• Praca z klientami pod superwizją
• Prowadzenie procesów grupowych
• Prowadzenie warsztatów rozwojowych

4. Superwizja

• Superwizja pracy z klientami (omawianie przypadków)
• Superwizja praktyk
• Superwizja pracy „na żywo”
• Udział w grupowych warsztatach superwizyjnych

 

TEMATYKA SZKOLEŃ

 

KURS ROCZNY

Kurs Roczny jest wprowadzeniem w teorię i metody Psychologii Procesu: umożliwia poznanie kluczowych pojęć i narzędzi pracy z procesem. Zajęcia mają charakter doświadczeniowo-rozwojowy, łącząc przedstawianie teorii z ćwiczeniami praktycznymi i pracą nad sobą. 

• Rozwijane kompetencje: Uczestnicy zdobywają podstawowe umiejętności w zakresie podstaw pracy z doświadczeniami z ciała, snami, dynamiką relacji i konfliktów oraz z krytykiem wewnętrznym, co przygotowuje ich do dalszego szkolenia lub służy jako samodzielne narzędzie rozwoju osobistego i zawodowego. Poznają podstawy rozumienia grup i systemów oraz zyskują bazowe narzędzia do samodzielnej pracy nad sobą.
• Tematyka warsztatów: Podstawy teoretyczne i filozoficzne Psychologii Procesu • Praca z ciałem i symptomami fizycznymi • Praca ze snami • Podążanie za doświadczeniem i praca nad sobą • Praca z relacjami międzyludzkimi • Rozwiązywanie konfliktów • Odmienne stany świadomości • Praca z krytykiem wewnętrznym • Praca z dużymi grupami i tzw. „Praca ze światem”.

 

PROGRAM SZKOLENIOWY STUDIUM PSYCHOLOGII PROCESU

Dalsza, całościowa część szkolenia obejmuje następujące obszary zagadnień:

 

1.     Nauka teorii i praktyki psychoterapii

 

a.     Podstawy psychoterapii, psychopatologii i psychologii ogólnej

Obszar ten integruje wiedzę dotyczącą psychopatologii, elementy psychologii ogólnej oraz informacje dotyczące innych podejść psychoterapeutycznych, stanowiąc niezbędne tło dla specyfiki psychoterapii zorientowanej na proces. Wprowadza kliniczne ramy rozumienia zaburzeń psychicznych oraz podstawy umiejętności wymaganych w psychoterapii niezależnie od specyficznego nurtu.

• Rozwijane kompetencje: Uczestnicy zdobywają wiedzę z zakresu mechanizmów rozwoju człowieka, diagnozy psychopatologicznej oraz wybranych, współczesnych nurtów terapeutycznych, ze szczególnym uwzględnieniem psychologii analitycznej C.G. Junga. Obszar ten rozwija bazowe umiejętności niezbędne w pracy terapeutycznej (nawiązywanie kontaktu, klarowna komunikacja, empatia, dbanie o granice, umiejętność słuchania i obserwacji) oraz przygotowuje do stosowania standardów etyki zawodowej w praktyce.
• Tematyka warsztatów: Teorie rozwoju człowieka i kryzysy rozwojowe • Psychopatologia ogólna • Kierunki w psychoterapii – współczesne podejścia terapeutyczne • Kierunki w psychoterapii – psychologia analityczna C.G. Junga • Podstawowe umiejętności terapeutyczne • Zagadnienia etyczne (I Faza); Psychopatologia ogólna • Badania naukowe psychoterapii (II Faza)

b.     Psychoterapia zorientowana na proces – zagadnienia ogólne

Ten obszar szkolenia skupiony wokół specyficznej dla tego nurtu teorii i praktyki. Obejmuje naukę prowadzenia krótko- i długoterminowych procesów terapeutycznych oraz poznawanie procesowego podejścia do wybranych problemów spotykanych w praktyce.

• Rozwijane kompetencje: Uczestnicy uczą się diagnozy zorientowanej na proces, rozpoznawania potrzeb i kierunków pracy w oparciu o aktualnie pojawiające się sygnały, odnoszenia doświadczeń pojawiających się w ramach sesji do długofalowych procesów, skutecznej pracy na granicy tożsamości (pracy z progiem i mechanizmami obronnymi) oraz rozwijania postaw terapeutycznych (metaumiejętności) będących fundamentem pracy z klientami. W zaawansowanej fazie szkolenia rozwijają umiejętności potrzebne do pracy z traumą, nadużyciami i integracją odmiennych stanów świadomości.
• Tematyka warsztatów: Diagnoza w psychoterapii zorientowanej na proces • Psychopatologia i praca z procesem • Praca z progiem; mechanizmy obronne • Metaumiejętności. (I Faza); Długofalowe procesy w terapii i relacja terapeutyczna • Trauma i nadużycia • Odmienne stany świadomości (II Faza)

 

c.     Psychoterapia zorientowana na proces – praca doświadczeniowa w różnych modalnościach

Praktyczny blok zajęć skoncentrowany na rozwijaniu umiejętności pracy w konkretnych kanałach sensorycznych, poprzez które przejawia się proces. Skupia się na sposobach odkrywania i pogłębiania mniej znanych i marginalizowanych doświadczeń 

• Rozwijane kompetencje: Obszar ten rozwija praktyczną zdolność precyzyjnego śledzenia i rozwijania sygnałów w różnych kanałach sensorycznych (modalnościach). Uczestnicy zyskują umiejętność przekładania struktury procesu na wielopoziomowe doświadczenie klienta poprzez pracę z ruchem, ciałem, symptomami fizycznymi oraz informacjami zakodowanymi w snach i przejawiającymi się na różne sposoby w kanale wzrokowym.
• Tematyka warsztatów: Praca z ruchem (I Faza); Praca z doświadczeniami z ciała i symptomami fizycznymi • Praca ze snami (II Faza)

 

2.     Rozumienie dynamiki relacji i praca z konfliktem

Ten obszar odnosi się do pracy z dynamiką interakcji międzyludzkich. Skupia się na rozumieniu trudności i zakłóceń pojawiających się w komunikacji, na mechanizmach powstawania napięć, nieporozumień i konfliktów oraz sposobach ich transformacji. 

• Rozwijane kompetencje: Szkolenie w tym obszarze pogłębia rozumienie tego, co wydarza się w relacjach.  Uczestnicy uczą się rozpoznawać źródła zakłóceń w komunikacji, dostrzegać powtarzalne wzorce, zauważać polaryzacje i progi relacyjne, rozumieć wpływ różnicy rang na przebieg interakcji. Rozwijają umiejętności facylitowania konfliktów i innych trudności relacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem konfliktów własnych. W ramach tego bloku studenci uczą się także podstaw pracy terapeutycznej z parami.
• Tematyka warsztatów: Praca z konfliktami • Praca z parą.

 

3.     Rozumienie człowieka w kontekście społeczno-kulturowym i praca z grupami

 

Obszar kształcenia obejmujący perspektywę systemową, społeczną i kulturową. Łączy psychoterapię indywidualną z zaangażowaniem w sprawy społeczne, ukazując wpływ tła kulturowego, politycznego i historycznego na jednostkę oraz grupę. Pomaga w odsłanianiu wzorców kulturowych, które nie tylko organizują społeczeństwa, ale także znajdują odzwierciedlenie w relacjach i życiu wewnętrznym każdej osoby.

• Rozwijane kompetencje: W ramach zajęć w tym bloku rozwijane są umiejętności osadzania procesów psychicznych w szerszym kontekście społecznym, systemowym i politycznym. Studenci/tki poszerzają zdolności rozumienia dynamiki rang i przywilejów oraz niejawnych napięć wpływających na procesy grupowe. Uczą się zauważać, w jaki sposób powszechne wzorce kulturowe wpływają na jednostki i w jaki sposób można to uwzględniać w pracy terapeutycznej. Uczą się podstaw pracy z grupami uwzględniającej ukryte napięcia i polaryzacje, w tym zjawiska związane z problemami mniejszości i marginalizacją.
• Tematyka warsztatów: Społeczny kontekst psychoterapii i praca ze światem • Praca z grupą (I Faza); Facylitacja procesów grupowych • Problemy społeczne: mniejszości, anty-dyskryminacja • Seminarium „Worldwork” -„Praca ze światem” (II Faza)

 

4.     Rozwijanie samoświadomości jako podstawa pracy z ludźmi

Podstawa rozwoju osobistego i etycznego w pracy terapeutycznej. Obejmuje procesy autorefleksji, budowania wglądu, obejmowania i integracji własnych doświadczeń jako sposobu funkcjonowania w życiu codziennym a także jako narzędzia w pracy z drugim człowiekiem.

• Rozwijane kompetencje: W ramach tego bloku studenci/tki rozwijają umiejętność wchodzenia w kontakt i podążania za własnym doświadczeniem oraz patrzenia na nie z boku (budowanie metapozycji). Rozwijają postawę otwartości i ciekawości w odniesieniu do własnego świata wewnętrznego oraz umiejętność dostrzegania zależności między wzorcami wewnętrznymi, relacyjnymi a światem zewnętrznym. Uczą się świadomie rozpoznawać własne progi, ograniczenia oraz dynamikę reakcji osobistych w kontakcie z klientem i w innych sytuacjach relacyjnych.
• Tematyka warsztatów: Praca wewnętrzna (I Faza). Praca wewnętrzna (II Faza)

 

Warsztaty fakultatywne

Przestrzeń na indywidualizację ścieżki kształcenia, umożliwiająca uczestnikom pogłębianie wiedzy w wybranych, specjalistycznych obszarach zastosowania psychologii procesu.

 

EGZAMINY

Program szkoleniowy obejmuje dwa bloki egzaminów, które weryfikują wiedzę teoretyczną oraz praktyczne przygotowanie do pracy z procesem.

 

1. Egzaminy I Fazy

Można do nich przystąpić po minimum 2 latach szkolenia i spełnieniu wymogów formalnych. Przygotowanie do nich opiera się na udziale w zajęciach oraz samodzielnym studiowaniu lektur.

·       Część teoretyczna: Obejmuje zagadnienia ogólne (filozofię, historię i teorię pracy z procesem oraz kierunki psychoterapii) oraz przygotowanie do pracy w poszczególnych modalnościach i kanałach zmysłowych.

·       Część praktyczna: Składa się z samodzielnej pracy wewnętrznej (pracy nad własnym doświadczeniem) oraz przeprowadzenia krótkiej sesji terapeutycznej z klientem.

Uprawnienia: Zdanie tych egzaminów jest warunkiem rozpoczęcia praktyki terapeutycznej pod superwizją.

 

2. Egzaminy końcowe (II Faza)

To praktyczne egzaminy kończące szkolenie, podzielone na dwie serie:

·       Seria pierwsza (egzaminy bramkowe): Obejmuje prace „na żywo” (ze snem lub symptomem fizycznym oraz z konfliktem) oraz analizę dwóch nagrań video (z pracy z odmiennym stanem świadomości i z grupą).

·       Seria druga (praca na żywo z klientami): Weryfikuje zaawansowane umiejętności w bezpośrednim kontakcie i obejmuje pracę ze snem lub symptomem, z konfliktem, pracę z parą oraz pracę wewnętrzną.

Ukończenie szkolenia: Pomyślne zdanie wszystkich egzaminów umożliwia ukończenie szkoły i rozpoczęcie procedury certyfikacyjnej poza podmiotem szkolącym.

 

***

Przedstawiony powyżej program określa ramy merytoryczne szkolenia. Szczegółowe informacje dotyczące struktury organizacyjnej programu, harmonogramu zajęć oraz konkretnych wymagań (w tym wymiaru godzinowego praktyk, superwizji i terapii własnej) znajdują się w Regulaminie Studiowania Fundacji SPP.